« بایدها در تربیت »
باسمه تعالی
«بایدها در تربیت»
«خطاب به اولیا و مربیان»
محمد بارونی
تربیت، فراهم کردن زمینهها و عوامل لازم برای شکوفایی و فعلیت یافتن استعدادهای بالقوهی انسان و حرکت تکاملی او به سوی هدف مطلوب است. این هدف، منطبق بر اصول معین و برنامهای منظم و سنجیده، تعریف میشود.
همهی والدین و مربیان در پی آن هستند تا با ایجاد محیطی مناسب، استعدادهای خدادادی متربیان خود را بارور سازند و آنان را به سوی هدف والای رسیدن به خداوند متعال هدایت کنند. به طور طبیعی، هر یک از ما برای نیل به این هدف متعالی از روشهای گوناگونی بهره میبریم. در نوشته قبلی، نبایدهایی که مربیان در تربیت متربیان باید از آنها پرهیز کنند، ارائه شد. اینک، تعدادی از بایدهایی که مربیان (والدین و معلمان) باید انجام دهند، به صورت خلاصه بیان میشود. امید است مورد استفاده قرار گیرد.
بایدهای مربیان در تربیت متربیان:
۱. بدون هیچ چشمداشتی به آنان محبت کنیم.
۲. آنان را بیشتر به تشویقهای درونی عادت دهیم.
۳. کاری کنیم که احساس موفقیت و ارزشمندی کنند.
۴. از افکار، احساسات و تمایلات آنان آگاهی داشته باشیم.
۵. آنان را در محرومیتهای مصلحتی قرار دهیم.
۶. ارتباط عاطفی پایداری بین آنان و خودمان برقرار کنیم.
۷. محیطی ایجاد کنیم که احساس امنیت و آرامش کنند.
۸. به افکار و اندیشههای آنان اهمیت دهیم.
۹. در همه حال بهداشت کلامی خود را حفظ کنیم.
۱۰. با شوق و دقت به حرفهای آنان گوش دهیم.
۱۱. حس شایستگی و لیاقت را در آنان پرورش دهیم.
۱۲. به آنان احترام بگذاریم تا از آنان احترام ببینیم.
۱۳. کارهای متناسب با سن و تواناییشان به آنان واگذار کنیم.
۱۴. احساس خودارزشمندی را در آنان تقویت کنیم.
۱۵. آنان را تشویق کنیم تا خودشان مشکلاتشان را حل کنند.
۱۶. انتقادها و سرزنشها را محدود کنیم.
۱۷. فضای فرهنگی خانه و مدرسه را با تهیهی کتاب و انجام امور دینی تقویت کنیم.
۱۸. فضایی سرشار از محبت در خانه ایجاد کنیم.
۱۹. خودمان نسبت به اجرای قوانین و مقررات پایبند باشیم.
۲۰. به درخواستها و تقاضاهای آنان توجه کنیم.
۲۱. مثبتاندیشی را در آنان تقویت کنیم.
۲۲. راه رسیدن به موفقیت را برایشان هموار سازیم.
۲۳. در هنگام بروز مشکلات صبور باشیم.
۲۴. با آنان آنطور رفتار کنیم که با دوستان خود رفتار میکنیم.
۲۵. نقاط قوتشان را بشناسیم و در تقویت آن بکوشیم.
۲۶. نقاط ضعفشان را بشناسیم و در رفع آن تلاش کنیم.
۲۷. روشهای صحیح مطالعه را به آنان بیاموزیم.
۲۸. آنان را به شرکت در فعالیتهای اجتماعی تشویق کنیم.
۲۹. عادت به کم گفتن و بیشتر شنیدن را در آنان تقویت کنیم.
۳۰. بگذاریم شکست را تجربه کنند.
۳۱. به اصول اخلاقی پایبند باشیم.
۳۲. مهارت حل مسئله را به آنان بیاموزیم.
۳۳. به تلاش آنان، هر چند کوچک، بها دهیم.
۳۴. چگونگی تفکر خلاق را به آنان آموزش دهیم.
۳۵. بر اعمال و رفتار آنان کنترل عالمانه داشته باشیم.
۳۶. آنان را به کارهای هنری تشویق کنیم.
۳۷. بزرگوارانه عذرخواهی آنان را بپذیریم.
۳۸. آهسته و به نرمی با آنان صحبت کنیم.
۳۹. کمتر عصبانی شویم، کمتر نصیحت کنیم و رازدار آنان باشیم.
۴۰. در مقابل برخی رفتارهای نامناسب آنان، گاهی «کر» و زمانی «کور» باشیم.
۴۱. به آنان بیاموزیم که رفاقت با دیگران را جایگزین رقابت با آنان کنند.
۴۲. به آنان بیاموزیم تا شادی دیگران را بر شادی خود ترجیح دهند.
۴۳. به آنان بیاموزیم تا تحمل انتقاد دیگران را داشته باشند.
۴۴. چگونه با دیگران بودن را به آنان بیاموزیم.
۴۵. به تفاوتهای فردی آنان توجه کنیم.
۴۶. اعتماد آنان را جلب کنیم تا بدون ترس مشکلات خود را با ما در میان بگذارند.
۴۷. به وعدههایی که میدهیم وفادار باشیم.
۴۸. مهربان و صبور و در عین حال قاطع باشیم.
۴۹. انتقاد ما به رفتار آنان به صورت ارزشیابی باشد، مانند تصحیح برگه املا.
۵۰. همواره از خداوند برای موفقیتشان دعا کنیم.
برای آمدن امام عزیزمان دعا کنیم:
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
صلوات
