«ای مردم پروردگارتان را بپرستید.»
باسمهتعالی
«ای مردم پروردگارتان را بپرستید.»
محمد بارونی
در قرآن کریم این کتاب انسانساز و جامعه پرورآیاتی آمده است که افراد و گروههای خاصی را مورد خطاب قرار میدهد. از جمله این خطاب ها عبارات يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ، یا أَیهَا الرَّسُولُ، يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ، يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ، يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا، يَـأَايُّهَا ٱلإِنسَانُ، یا أَیُّهَا النّاسُ و … است.
عبارت یا أَیُّهَا النّاسُ در قرآن حدود 20 بار تکرار شده است که یک خطاب جامع و عمومی است و نشان می دهد که قرآن مخصوص نژاد، قبیله، طایفه و قشر خاصی نیست. بلکه برای همه مردم جهان و آحاد بشری است.
قرآن در این آیات مرم را به عبادت پروردگارعالمیان، پیروی از سخنان پیامبر اسلام (ص)، توجه به سرای آخرت، پرهیز از و وسوسههای شیطان و تفکر در آفرینش انسان و رعایت تقوا و دوری از گناهان دعوت میکند. به عبارتی میتوان گفت که این آیات منشور جهانی قرآن است.
یکی از این آیات 20 گانه که با یَا أَیُّهَا النَّاسُ ، آغاز می شود آیه 21 سوره بقره است.
قرآن در این آیه میفرماید: ای مردم (یَا أَیُّهَا النَّاسُ) پروردگارتان را عبادت کنید (اعْبُدُوا رَبَّکُمُ) همان پروردگاری که شما را آفریده است (الَّذِی خَلَقَکُمْ) و همان پروردگاری که انسانهای پیش از شما را نیز آفریده است (وَالَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ) باشد که شما پرهیزگار شوید. (لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ)
این آیه براى برانگيختن حس شكرگزارى مردم و جذب آنها به عبادت پروردگار از مهمترین نعمت شروع میکند كه نعمت خلقت و آفرينش همه انسانها است، نعمتى كه هم نشانه قدرت خدا است و هم علم و حكمت او و هم رحمت عام و خاصش، چرا كه در خلقت انسان اين گل سرسبد عالم هستى، نشانههای علم و قدرت بیپایان خدا و نعمتهای گستردهاش کاملاً به چشم میخورد.
آنها كه در برابر خدا خاضع نيستند و او را پرستش نمیکنند غالباً بهخاطر اين است كه در آفرينش خويش و گذشتگان خود نمیاندیشند و به اين نكته توجه ندارند كه اين آفرينش بزرگ و اين نعمت هاى حساب شده و بى نظيركه در جسم و جان انسان، نمايان است نمى توان به عوامل كور و كر طبيعى نسبت داد.
بنابراين يادآورى اين نعمتها، هم دليلى است بر خداشناسى و هم محركى است براى شكرگزارى و پرستش پروردگاری که ما را آفریده است و نتيجه اين عبادت و پرستش، تقوا و پرهيزگارى است (لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ)
قرآن در آيه بعد به قسمت ديگرى از نعمتهای بزرگ خدا كه میتواند انگيزه شكرگزارى باشد اشاره كرده است:
1- آفرینش زمین : همان خدائى كه زمين را بستر استراحت شما قرار داد (الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الأرْضَ فِرَاشًا)
اين مركب راهوارى كه شما را بر پشت خود سوار كرده و با سرعت سرسامآوری در اين فضا به حركات مختلف خود ادامه میدهد، بیآنکه كمترين لرزشى بر وجود شما وارد كند، يكى از نعمتهای بزرگ او است.
نيروى جاذبهاش كه به شما اجازه حركت و استراحت و ساختن خانه و لانه و تهيه باغها و زراعتها و انواع وسائل زندگى میدهد، نعمت ديگرى است، هيچ فكر كرده ايد كه اگر جاذبه زمين نبود در يك چشم بر هم زدن همه ما و همه خانه هاى وسائل زندگيمان بر اثر حركت دورانى زمين به فضا پرتاب و در فضا سرگردان مى شد؟!
2_ آفرینش آسمان : آسمان را همچون سقفى بر بالاى سر شما قرار داد. (وَالسَّمَاءَ بِنَاءً )
يكى از معانی آسمان که در اين آيه به آن اشاره شده است همان جو زمين است، يعنى قشر هواى متراكمى كه دورتادور كره زمين را پوشانده و طبق نظريه دانشمندان ضخامت آن، چند صد كيلومتر است.
اگر اين سقف نبود، زمين دائماً در معرض رگبار سنگهای پراكنده آسمانى بود و عملاً آرامش از مردم جهان سلب میشد ولى اين قشر فشرده چند صد كيلومترى تقريباً تمام سنگهای آسمانى را قبل از سقوط به سطح زمين مى سوزاند و نابود مى كند و تنها تعداد بسيار كمى مى توانند از آن عبور كرده و به عنوان يك زنگ خطر براى زمينيان به گوشه اى پرتاب شوند، و اين تعداد كم هرگز نتوانسته است آرامش را بر هم زند.
3- نعمت باران: و از آسمان آبى نازل كرد. (وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً)
اما چه آبى؟ حیاتبخش و زندگى آفرين و مايه همه آبادیها و شالوده همه نعمتهای مادى. خداوند باران را از آسمان نازل میکند تا به تمام قلههای کوهها، تپهها و گودالها و خلاصه تمام نقاط مرتفع و هموار برسد و همگى بدون استثناء سيراب گردند و آن را دانه دانه و نرم و پى در پى گاهى به صورت دانه هاى درشت و گاهى قطره هاى كوچك تر قرار داد، تا كاملاً در زمين فرو رود، و سيراب گردد، و آن را به صورت سيلابى نفرستاد تا زمين ها و درختان و مزارع و ميوه هاى شما را بشويد و ويران كند.
4- انواع میوه ها : ميوه هائى را به عنوان روزى شما از زمين خارج ساخت (فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَکُمْ)
اين برنامه الهى كه از یکسو، رحمت وسيع و گسترده خدا را بر همه بندگان مشخص میکند و از سوى ديگر بيانگر قدرت او است كه چگونه از آب بیرنگ صد هزاران رنگ از میوهها و دانههای غذائى با خواص متفاوت براى انسانها و همچنين جانداران ديگر، آفريده است، يكى از زندهترین دلائل وجود او است؛ لذا بلافاصله اضافه میکند: اكنون كه چنين است برایخدا شریکهایی قرار ندهيد درحالیکه میدانید. (فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ)
آرى همه شما میدانید كه اين بتهای ساختگى، نه شما را آفریدهاند و نه روزى میدهند، و نه كمترين مواهب شما از ناحيه آنها است، پس چگونه آنها را شبيه خدا میدانید.
یَا أَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ وَالَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ
التماس دعا
منبع: تفسیر نمونه – حضرت آیتالله مکارم شیرازی
